Wpisy

Patron Honorowy:

Mecenas:

Opiekun: Wanda Gepner-Augustin,
Aldona Cholewianka-Kruszyńska

________________________________________________________________________

Stanisław Gepner herbu własnego (26/05/1889- 26/11/1965) był wybitnym znawcą historycznego umundurowania uzbrojenia oraz historycznych wyjazdowych pojazdów zaprzęgowych.

Był także malarzem i rysownikiem. Studia malarskie podczas nauki w warszawskim gimnazjum pobierał u Karola Ciszewskiego oraz podczas pobytu w Wiedniu (ukończył jednoroczny Abiturientenkurs w Akademii Handlowej w Wiedniu w 1913), gdzie uczęszczał do Kunstgewerbeschule.

Od 1914 do 1917 w wojsku rosyjskim, od 1918 do 1920 służył w kawalerii polskiej. Od 1919 roku rotmistrz. Od 1921 do 1929 w 20 pułku ułanów. Od 1932 do 1946 roku był kustoszem i współtwórcą wraz z Bronisławem Gembarzewskim Muzeum Wojska w Warszawie.

Podczas okupacji w działał w konspiracji, pod pseudonimem „Kostka”, od 1944 w randze majora AK. W latach 1946-1948 był kustoszem Muzeum Narodowego, oddziału w Wilanowie, od 1948 do 1950 Dyrektorem Państwowego Ośrodka Muzealnego w Łańcucie.

Równolegle do pracy zawodowej zajmował się twórczością malarską – tworząc przede wszystkim rysunki i akwarele oraz metaloplastykę o tematyce hipicznej i dotyczącej historycznego umundurowania. Zlustrował także Album Wojska Polskiego E. Wedla (1934) i Zarys dziejów uzbrojenia w Polsce W. Dziewanowskiego (1935).

Był stałym współpracownikiem Encyklopedii Wojskowej wydawanej od 1931 r. Po II wojnie ukazało się ok. 100 naukowych i popularyzujących artykułów na temat historycznego umundurowania, uzbrojenia oraz pojazdów zaprzęgowych. Już pośmiertnie i w kilkadziesiąt lat po jej opracowaniu ukazała się największa praca Stanisława Gepnera poświęcona umundurowaniu historycznemu Żołnierz polski – ubiór, uzbrojenie i oporządzenie 1832 – 1939, Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej, Warszawa 2014. (…)

Autor: Aldona Cholewianka-Kruszyńska, Muzeum – Zamek w Łańcucie

Przeczytaj więcej w Polskiej Cyfrowej Bibliotece Jeździeckiej: „Stanisław Gepner” (2020) – Aldona Cholewianka-Kruszyńska

Kliknij poniższe linki, aby przejść do powiązanych materiałów w Polskiej Cyfrowej Bibliotece Jeździeckiej:

„Przyjaciele Stanisław Gepner i Andrzej Grzybowski” (2005) – Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa

„Żołnierz polski. Ubiór, uzbrojenie i oporządzenie 1832-1939” (2014) – Stanisław Gepner

„Stanisław Gepner” (2020) – Aldona Cholewianka-Kruszyńska

„Sztandary jazdy polskiej” (1938) – Stanisław Gepner

„Rotmistrz Stanisław Gepner” (1987) – Stanisław Ledóchowski

Patron Honorowy:

Mecenas:

Opiekun:

________________________________________________________________________

mjr sł. st. Wojska Polskiego, kawalerzysta i jeden z najzdolniejszych jeźdźców polskich lat trzydziestych, srebrny medalista olimpijski w drużynowym konkursie WKKW w Berlinie (1936).

Urodzony 23 października 1900 w Radomiu, syn Antoniego Franciszka (buchaltera w miejscowej fabryce) i Marii z Grzywaczów. Ze względu na czas wojny egzamin dojrzałości (program 8-klasowy) zdawał na raty: część w warszawskim Gimnazjum im. M. Reja (25 lutego 1919) i część (końcową) przed Komisją Ministerstwa WRiOP w stolicy (25 lutego 1920). Wstąpił do Wojska Polskiego (9 grudnia 1918) i przez kilka miesięcy walczył w składzie 1 p. Ułanów Krechowickich (Gródek Jagielloński), po czym odbył naukę w Szkole Podchorążych w Warszawie i przyfrontowej Szkole Jazdy w Brodach i już jako ppor. (1921) i por. (1921) służył w 10 p. Strzelców Konnych. Dalsze jego żołnierskie losy związane są z: kursem instruktorskim jazdy konnej w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu (1930-1931), funkcją instruktora klasy oficerskiej tej placówki szkoleniowej (od 1932) i dowódcą szwadronu w 7 puł. (od 1937). Kulesza dobrze trafił. Jego przełożonymi byli świetni jeźdźcy. Miał u nich znakomitą opinię. Komendant Szkoły Jazdy Konnej CWK Adam Królikiewicz i główny inspektor jazdy konnej mjr Antoniewicz nie mieli dla niego słów uznania. Oficer wyróżniający się, jeździec wybitny, instruktor bardzo dobry, rokuje jeszcze większe nadzieje, bardzo ambitny, obowiązkowy, lojalny – pisali w opiniach.

Kulesza piął się w górę (od 1933 rotmistrz) zdobywając coraz większe sportowe zaszczyty: brązowy medal mistrzostw Polski w ujeżdżaniu i także brązowy w WKKW, oba na koniu Zagadka II (1934), złoty medal (na koniu Ben Hur) w WKKW i srebrny w ujeżdżaniu na Buku w roku olimpijskim (1936). I wreszcie start w Berlinie. W 1937 zdobył 2 tytuły mistrza Polski w ujeżdżeniu i WKKW. Startował również w prestiżowych konkursach o Puchar Narodów 7-krotnie, dwukrotnie zwyciężając (1933 Warszawa, 1936 Ryga). Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 (mjr, dowódca 1 szwadronu 7 puł. Lubelskich w składzie Mazowieckiej Brygady Kawalerii), po jej zakończeniu przedostaje się do Mińska Mazowieckiego, gdzie zostaje przez Niemców aresztowany i skierowany do oflagu w Murnau. Po jego wyzwoleniu Kulesza trafia do II Korpusu gen. Andersa, gdzie następuje (10 stycznia 1945) odtworzenie 7 puł. ale już jako pancernego pułku rozpoznawczego 3 dywizji Strzelców Karpackich. Po zakończeniu działań wojennych pozostał na zachodzie i pracował w swoim fachu (Kanada, USA). Szkolił jeźdźców różnych nacji. Zmarł w Los Angeles 14 maja 1983 (nigdy po wojnie nie był w kraju).

*1936 Berlin: WKKW indyw. – 21. na 50 start. z wynikiem 438.00 (zw. Niemiec L. Stubbendorff – 37.70); WKKW druż. – 2. na 14 start. z wynikiem 991.70 (zw. Niemcy – 676.65) – zdobywając srebrny medal. Partnerami Kuleszy, który startował na rezerwowym koniu Tośka (Ben Hur, podstawowy koń naszego zawodnika był w Berlinie, ale po kontuzji piętki lewej przedniej nogi wdał się ropień) byli: Z. Kawecki (na Bambino) i H. Leliwa – Roycewicz (na Arlekinie III).

Bibl.: Słownik WF, 1986, z. 1, s. 109 (Michał Słoniewski); Pruski, Dzieje konkursów, s. 293 , 304-305 i dalsze; Głuszek, Leksykon 1999, s. 250 (tu błędnie nazwa konia Kuleszy – Tosca); Pawlak, Olimpijczycy, s. 143 (błąd, jak wyżej); Duński, Od Paryża, s. 454-455; Polish Americans in California 1827-1977, Los Angeles, 1978, s. 301-302; Pieczyński, I Bóg stworzył konia, s. 79; Łysakowska, Jeźdźcy olimpijscy, s. 33-35; Baza danych Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa w Warszawie; CAW:AP 297.

Autor: Polski Komitet Olimpijski – olimpijski.pl

Kliknij poniższe linki, aby przejść do powiązanych materiałów w Polskiej Cyfrowej Bibliotece Jeździeckiej:

„Seweryn Kulesza” (2012) – Witold Duński

„Jeźdźcy-Olimpijczycy Drugiej Rzeczypospolitej” [fragmenty] – Renata Urban

„Jeźdźcy olimpijscy” (2000) – Hanna Łysakowska

Patron Honorowy: Vera Kobylińska,
Polskie Towarzystwo Powozowe

Mecenas:

Opiekun: Aldona Cholewianka-Kruszyńska, Maciej Loba

________________________________________________________________________

Andrzej Grzybowski, herbu własnego (ur. 1 IX 1930) to aktor, architekt wnętrz, rysownik, malarz i kolekcjoner. Jest synem wybitnego numizmatyka-kolekcjonera Stefana Grzybowskiego. Od najmłodszych lat zafascynowany hippiką, wierzchowce i konie zaprzęgowe uczynił głównym tematem swoich rysunków. W niemniejszym stopniu interesowała Andrzeja Grzybowskiego także XVIII i XIX-wieczna architektura. Te pozazawodowe zainteresowania, wielka biegłość rysunkowa i malarska, z którą w parze szła doskonała znajomość tak stylów architektonicznych jak i historycznych stylowych zaprzęgów konnych i rzędów jeździeckich, spowodowała, że zajął się pracą rysunkową i malarską oraz ilustratorską dotyczącą hippiki a także zaczął projektować w stylach historycznych wille i dwory. Jest autorem projektów stylowych zaprzęgów i jeździeckich rzędów do min. takich kostiumowych filmów jak „Janosik”, reż. J.Passendorfer,„Mazepa”( wg.J.Słowackiego), reż. G.Holoubek oraz „Szatow i Demony” (wg „Biesów” F. Dostojewskiego) reż. A.Wajda. Ilustrował „Arabiens Pferde Allas liebste Kinder Eriki Schiele, München 1972, Araber in Europa, Eriki Schiele München1982, Hippologia dla wszystkich, J.Grabowskiego, Warszawa 1984, Karety, bryczki i uprzęże w zbiorach polskich, Zb. Prus-Niewiadomskiego, Warszawa 1995.

Spod jego ręki wyszły także historyczne rekonstrukcje trzech tronów królewskich: w Sali Senatorskiej, w Sali Audiencjonalnej i w Sali Rady Zamkowej oraz łoża w Sypialni Królewskiej w Zamku Królewskim w Warszawskie. Stworzył także projekt przekształcenia Kaplicy Saskiej na Salę Muzyczną w Zamku Warszawskim wg projektu Andrzeja Grzybowskiego wykonano także trumnę króla Stanisława Augusta, na jego szczątki przywiezione z Wołczyna. Ostatecznie pochowano w niej J. Nowaka-Jeziorańskiego. W 1985 roku uzyskał status architekta wnętrz. Jest autorem zrealizowanych projektów w stylach historycznych: dworu w Jeziorach Wielkich /1978/, willi Pallas Athene  Konstancinie, /1988/, willi M. Marcinkowskiego w Konstancinie /l. 90. XX w/, pałacyku w Zosinie /l. 90. XX w i po 2000r/, Willi nad wodą w Konstancinie /l.90. XX w/ czy pałacu w Bielawie /po 2000 r/.

Zgromadził kolekcje malarstwa o tematyce hippicznej oraz jeździeckich akcesoriów oraz bogatą, profesjonalną bibliotekę hippologiczną. Jest członkiem-założycielem Polskiego Towarzystwa Heraldycznego. Wystawy autorskie Andrzeja Grzybowskiego miały miejsce w Galerii Piotra Nowickiego w Warszawie/1982/, Koń mój przyjaciel w Łazienkach Królewskich w Warszawie w 1983 r., Koń w życiu i kulturze (ze zbiorów A. Grzybowskiego i L.Kukawskiego) w 1985r w Muzeum im. W. Stachowiaka w Trzciance, Wierzchowce i ekwipaże Andrzeja Grzybowskiego w Muzeum Zamku w Łańcucie w 2000 r oraz w Muzeum Łowiectwa i Jeździectwa w Warszawie w 2005 roku Przyjaciele. Stanisław Gepner i Andrzej Grzybowski.

Andrzej Grzybowski swoje zainteresowania, wręcz pasje hippiczne i jeździeckie wyniósł z domu, gdzie obecna była polska historia i tradycje patriotyczne, i w którym pielęgnowano urodę i styl codziennego życia.

Autor: Aldona Cholewianka-Kruszyńska, Muzeum – Zamek w Łańcucie

Kliknij poniższe linki, aby przejść do powiązanych materiałów w Polskiej Cyfrowej Bibliotece Jeździeckiej:

„Sztuka epistolarna Andrzeja Grzybowskiego” (2020) – BoberTeam

„Andrzej Grzybowski – polski historyzm współczesny” (2008) – Maciej Loba

„Wierzchowce i ekwipaże Andrzeja Grzybowskiego” (2000) – Aldona Cholewianka-Kruszyńska

„Premier Architecte de Sa Majesté Roy de Pologne” (1998) – Tadeusz Stefan Jaroszewski

„Jeździec i malarz koni, czyli o tym jak Andrzej Grzybowski trzyma wodze i pędzel” (2002) – Aldona Cholewianka-Kruszyńska

„Andrzej Grzybowski” (2020) – Aldona Cholewianka-Kruszyńska

„Ostatni architekt króla Stasia” (2016) – Stanisław Ledóchowski

„Życie zaczyna się po dziewięćdziesiątce” (~1970) – Rogowski

„A kolega woli nieść towarzysza Marksa, czy towarzysza Stalina?” – Piotr Dzięciołowski (fragmenty książki pt.: „MALUJĄ, RYSUJĄ, RZEŹBIĄ, KONIE”)

„Andrzeja Grzybowskiego zbiory i prace” (1984) – Stanisław Ledóchowski

Promotor:
_________________________________________________________________

31.08.1920, 100 lecie Cudu nad Wisłą. Zatrzymanie przed strategicznym Zamościem i rozbicie pod Komarowem 1 Armii Konnej S. Budionnego.

Bitwę pod Komarowem rozpoczął 31 sierpnia 1920 r. gen. Stanisław Haller, kierując rozkaz do dowódcy 1. DJ płk. Juliusza Rómmla, wyznaczający mu kierunek działania na Cześniki. Znajdowały się tam wycofywane spod Zamościa siły I Armii Konnej. Sztab Budionnego stacjonował w Niewirkowie.

Zwycięstwo polskiej kawalerii pod Komarowem to wynik świetnie przeprowadzonej bitwy na szczeblu taktycznym. Wystawia to polskiej kadrze dowódczej bardzo wysoką ocenę. Dotyczy to zwłaszcza rozumienia znaczenia manewru na polu bitwy. Na bardzo wysokim poziomie stała współpraca sztabu dywizji z jej brygadami. Mobilność i zgranie poszczególnych oddziałów to wynik doświadczenia nabytego w bitwach wojny 1920 r. Promowanie przez dowódców różnych szczebli inicjatywy działania swych podwładnych w zależności od sytuacji na polu walki w połączeniu ze współpracą i z umiejętnością synchronizacji działań poszczególnych rodzajów broni, tj. szarży kawalerii z ogniem ckm (taczanki) i artylerii, pozwoliły osiągnąć sukces pomimo przewagi liczebnej nieprzyjaciela.

Autor: Piotr Kurowski

źródło: „Bitwa zamojska 1920” (2018) – Piotr Krukowski, Wydawnictwo Bellona

Kliknij poniższe linki, aby przejść do powiązanych materiałów w Polskiej Cyfrowej Bibliotece Jeździeckiej:

„Bitwa zamojska 1920” [fragmenty] – Piotr Krukowski

„Bitwa Warszawska w Muzeum – Zamek w Łańcucie” [link] – Aldona Cholewianka-Kruszyńska

Patron Honorowy: Jerzy Fedorowicz

Mecenas: Pensjonat „Nad Rudawą”

Opiekun: Leopoldyna Kowalik, Grażyna Brodecka


Jeździec pamięci. Aktor, dla, którego umiłowanie tradycji kawalerii, służby i wierności Polsce, stało się przesłaniem życiowym.

„Wysoki szczupły i brodaty polski jeździec opięty mundurem z ostatniej wojny przemierza całą Europę, ażeby ukwiecić makami sławne miejsca gdzie wałczyła 1 Polska Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka.

Taka i tak zachowująca się osoba mogłaby się wydawać nieco archaiczna, a pojawienie się na zatłoczonych arteriach komunikacyjnych oficera kawalerii Włodzimierza Brodeckiego usadowionego na swym koniu, jest naprawdę zaskakujące.

Tymczasem około czterdzieści osób – wśród których kapelan polski, wielu Merów i dawnych kombatantów zebrało się na cmentarzu wojskowym d’Urville-Langannerie we czwartek około godziny 11.00, aby przyjąć tak niezwykłego jeźdźca pamięci.

Trzeba powiedzieć, że pobożna wędrówka zaczęła się dużo wcześniej i że już pięć lat temu ten sam oficer i na tym samym koniu udał się do Włoch pod Monte Cassino, gdzie na miejscach krwawych walk obficie kwitną maki. Tego roku trasa przejazdu zaczęła się 29 lipca 1989 w Krakowie i biegła przez Niemcy, Holandię, Belgię i Francję aby zakończyć się 1 września w Polsce, gdzie będzie obchodzona rocznica rozpoczęcia drugiego światowego konfliktu. W czwartek więc odbyła się na cmentarzu krótka uroczystość: jeździec przyszedł oddać hołd przed mauzoleum, na progu którego położył bukiet maków, biorąc uprzednio z jednego z grobów nieco ziemi, aby zawieźć ja do uświęconego miejsca w Polsce (Kościół Garnizonowy w Kielcach).

Jutro będzie Falaise, Chambois… 25000 km przebytych po Europie przez niezwykłego świadka polskiej wierności bohaterom poległym w wojnie.”

J.C.

Le cavalier du souven. Ouest France, Falaise-Vire 19/20 sierpień 1989 NR 13624

Kliknij poniższe linki, aby przejść do powiązanych materiałów w Polskiej Cyfrowej Bibliotece Jeździeckiej:

„Wowa Brodecki – Jeździec Pamięci” (2009) – Ryszard Dzieszyński

Promotor Legendy:

01.09.1939 roku wybuchła II wojna światowa. Wraz z nią zaczęła się tragedia polskich stadnin w tym jednej z najsłynniejszych i najlepszych na świecie SK Janów Podlaski.

We wpisie tym staramy się zebrać wszelkie dostępne materiały dotyczące losów Janowa Podlaskiego w latach 1939-1945 (kliknij poniższe linki, aby przejść do publikacji w Polskiej Cyfrowej Bibliotece Jeździeckiej).

Wspomnienie świadka tych wydarzeń – zastępcy dyrektora Stadniny Koni w Janowie Podlaskim – Andrzeja Krzyształowicza:

„Rok 1939 w janowskiej stadninie” (2007) – Andrzej Krzyształowicz

Ciekawa relacja opowiadająca o wydarzeniach w okresie 1939-1944, autorstwa Pana Marka Treli („Araby” nr. 9 1/2008):

„Janów Podlaski 1939-1944” – Marek Trela

Opracowanie niemieckiego historyka – Brandtsa Ehrenfrieda pochodzące z książki pt.: „Z Końmi Między Frontami”:

„Stadnina Koni i Stado Arabów w Janowie Podlaskim” (2008) – Ehrenfried Brandts